×
فرهنگی
شناسه خبر : 259991
تاریخ انتشار :

درگذشت پژوهشگر برجسته ادبیات فارسی، انجم حمید

انجم حمید، پژوهشگر و مترجم نام‌آشنای ادبیات فارسی و پل فرهنگی میان ایران و پاکستان، پس از سال‌ها فعالیت علمی و پژوهشی برجسته، امروز در اسلام‌آباد درگذشت. آثار او، به‌ویژه در حوزه متون کلاسیک فارسی، تحسین گسترده‌ای در ایران و شبه‌قاره داشته است.

نورنیوز- گروه فرهنگی : عارف نوشاهی، ایران‌شناس پاکستانی با اعلام این خبر نوشته است: دکتر انجم حمید امروز شنبه ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵/ ۸ آذر ۱۴۰۴ش در بیمارستان شفا اسلام‌آباد در برابر  بیماری سرطان نتوانست مقاومت بیاورد و از جهان فانی به سرای باقی شتافت.
او دورهٔ دکتری ادبیات فارسی را در دانشگاه پنجاب لاهور گذرانده بود و پایان‌نامهٔ او مخزن الاسرار نظامی گنجوی و استقبال از آن در شبه‌قاره و ایران  بود که بعداً مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان اسلام‌آباد منتشر کرد و در ۱۳۹۱ در ایران جایزهٔ جهانی کتاب سال گرفت.
او چندین سال عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات فارسی و همکار استاد احمد منزوی مرحوم و بنده بود. او در تدوین فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان دستیار استاد منزوی بود.

پس از چاپ دورهٔ ۱۴ جلدی فهرست مشترک، او آستین همت بالا زد و راهنمای دورهٔ چهارده‌جلدی فهرست مشترک را تهیه کرد. این کتاب نیز از سوی مرکز تحقیقات فارسی منتشر شد. این کار برای او خسته‌کننده بود زیرا استخراج نام هزاران کتاب و اشخاص در دورهٔ چند جلدی یک اثر کاری آسان نبود. این اولین ثمرهٔ علمی او بود که از چاپش خوشحال بود. بعد از انتشار نسخه‌ای از کتاب با یادداشت و امضای خود روی جلد به من داد و در صفحهٔ آخر کتاب غزلی از حافظ نیز به قلم خود اضافه نمود که حاکی از خستگی و خوشحالی کار بود.
او بعد از ترک خدمت در مرکز تحقیقات فارسی، به استخدام مقتدره قومی زبان (فرهنگستان زبان اردو) در اسلام‌آباد درآمد و در آنجا چندین سال در سمت‌های مدیر انتشارات و معاون ریاست کار کرد. از کارهای علمی او در این سازمان کتابی با نام (روشنی کی سفیر) سفیران نور بود که در معرفی استادان اردو و فارسی‌زبان پاکستان ترتیب داده بود. او از همین سازمان بازنشست شد و خانه‌نشین بود. استاد منزوی همیشه از دکتر انجم حمید به نیکی یاد می‌کرد و او را شاگرد و دختر خود می‌گفت، وقتی استاد منزوی از پاکستان به ایران بازگشت از ایران برای من نامه نوشت و توصیه کرد که انجم حمید را زیر بال خود بگیرم و در پرورش علمی او کوتاهی نکنم.
او چندین مقاله به فارسی نوشت یا از اردو به فارسی ترجمه کرد که در مجلات پاکستانی (دانش، اخبار اردو) و ایرانی منتشر شد. ازجمله: تذکرة المعاصرین، تذکره‌ای نایاب از سرایندگان فارسی‌سرا / جمیل جالبی؛ ترجمه: انجم حمید در گزارش میراث تهران، شماره ۹۸-۹۹.
من در ماه ستامبر۲۰۲۵ سفری به گنجه آذربایجان داشتم و فکر می‌کردم چه ارمغانی با خود ببرم که درخور بارگاه نظامی گنجوی باشد، بهتر از کتاب دکتر انجم حمید هدیه‌ای به‌نظرم نیامد. روزی که به آرامگاه نظامی رفتم کتاب او را  روی سنگ قبر نظامی گذاشتم و همانجا به اکادمی علوم آذربایجان اهدا کردم. وقتی برگشم، خواستم این خبر را به دکتر انجم حمید بدهم که حتماً از شنیدن این خبر و دیدن عکس کتابش در بارگاه نظامی خوشحال می‌شود ولی افسوس که دیر کردم.
خداوند متعال آن مرحوم را در جوار رحمت خود جای دهد.»

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب در پیام تسلیتی برای انجم حمید نوشته است: «درگذشت بانوی فرهیخته، پژوهشگر گران‌قدر و استاد فقید، خانم دکتر انجم حمید را به جامعۀ علمی و فرهنگی، به‌ویژه همکاران و دوستداران ایشان در مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان و همۀ محافل ادبی فارسی‌زبان، تسلیت عرض می‌نماییم.

دکتر انجم حمید، به‌عنوان دانش‌آموختۀ دورۀ دکتری ادبیات فارسی و از شاگردان برجستۀ استاد فقید احمد منزوی، عمری را به تحقیق و تفحص در حوزۀ نسخ خطی فارسی و ترویج میراث مشترک فرهنگی ایران و پاکستان گذراند. آثار ماندگار ایشان از جمله پژوهش‌های ارزشمند دربارۀ «مخزن الاسرار نظامی گنجوی» و مشارکت در تدوین «فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان» گواهی بر عشق و تعهد بی‌چون و چرای ایشان به ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی‌ایرانی است.

همچنین، نقش ایشان در تهیۀ «راهنمای دورۀ چهارده جلدی فهرست مشترک» و دیگر آثار علمی و ترجمه‌های متعدد از اردو به فارسی، یادگاری گران‌بها برای محققان و ادیبان خواهد بود.

از دست دادن چنین شخصیت‌های علمی و فرهنگی، ضایعۀ جبران‌ناپذیری برای همۀ دوستداران علم و ادب است. امید است آثار و یاد ایشان همواره زنده بماند و روح بلندشان در جوار رحمت الهی آرمیده باشد.»


نظرات

آخرین اخبار

ترامپ: یک ناوگروه ضربت بزرگ به سوی ایران اعزام کرده‌ایم
نورویدئو | جشنواره چهل و چهارم... زنده و در مسیر زندگی
پایان تلخ یک خانواده 4 نفره در اشترینان بروجرد
ایروانی: ایران نگران اردوگاه‌های داعش است
ماکرون: ما بیش از حد خجالتی هستیم!
سوریه: روند ادغام «قسد» در ساختارهای رسمی مثبت است
عربستان: لزوم تغییر رویکرد جهانی نسبت به حقوق فلسطینیان
ادامه پیام‌های تبریک سران کشورهای جهان به پزشکیان
چرا ایالات متحده هنوز به ایران حمله نکرده است؛ دیپلماسی در برابر «هنر معامله»
تهدید مدیران باشگاه تراکتور توسط اسکوچیچ
ترافیک پرحجم در آزادراه‌های قزوین
وزیران خارجه سوریه و آمریکا دیدار کردند
بهترین سامانه پدافندی
اف‌ای‌تی‌اف باز هم شروط ایران را رد کرد
قالیباف: ملت ما اجازه نخواهد داد جای جلاد و شهید عوض شود
انتقال داعشی‌ها از سوریه به عراق تأیید شد
چرا اسرائیل می‌خواهد به استقلال نظامی از آمریکا برسد؟
محدود کردن دسترسی نوجوانان به شبکه‌های اجتماعی در پرتغال
مخالفت پلوسی با اقدام نظامی علیه ایران؛ به‌جای جنگ به‌دنبال تضعیف اقتصاد ایران باشید
فاریاب کرمان لرزید
لزوم تجدید نظر جدی اتحادیه اروپا در رویکردهای غیرسازنده
رهبر انقلاب: دفاع مقدس هشت ساله آزمون افتخارانگیز ملت ایران بود
تازه ترین اظهار نظر ترامپ در مورد مذاکرات ایران و آمریکا
«علی‌بابا» در فهرست سیاه آمریکا
یورش نظامیان اسرائیل به رام‌الله و نابلس
تازه ترین موضع گیری مدیر کل آژانس در مورد ایران در میانه مذاکرات تهران -واشنگتن
سنگ‌اندازی آمریکا برای همکاری‌های ایران با ونزوئلا در حوزه انرژی
دیپلماسی با ترمز کشیده؛ تهدید با چراغ سبز
پیام تبریک وزیر خارجه بوسنی و هرزگوین به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی
تاکید السودانی و اردوغان بر مقابله با بقایای گروه‌های تروریستی و تقویت ثبات منطقه‌ای
اعتمادی به آمریکا نداریم
پایان افسانه امنیت تضمینی آمریکا
حمله پهپادی به عضو القاعده در یمن
چرا دیدار وزرای خارجه چین و آمریکا در مونیخ پشت درهای بسته برگزار شد؟
تنش‌های مرتبط با ایران از موضوعات اصلی کنفرانس امنیتی مونیخ
جزئیات خسارت زلزله شدید عسلویه اعلام شد
سنتکام از پایان عملیات انتقال داعشی‌ها به عراق خبر داد
بغداد: سرنوشت امنیت منطقه تحت تاثیر مذاکرات تهران- واشنگتن
نقشه اسرائیل برای ماندن در لبنان فاش شد
«آذر منصوری» آزاد شد
راهکار واقعی بلند کردن مو؛ کوتاه کردن باعث رشد مو می‌شود؟
جاده هراز دو طرفه شد
جزییات شارژ 4 مرحله کالابرگ به صورت یکجا
الحوثی: تحولات منطقه به نقطه بسیار خطرناکی رسیده است
لزوم به‌روزرسانی دانش فنی و افزایش توان تخصصی کارکنان نیروی دریایی
کاهش تنش‌‌های منطقه‌ای؛ موضوع رایزنی لاوروف و بن‌فرحان
واکنش اتحادیه اروپا به فشار پاریس برای استعفای آلبانیز: اظهارنظر نمی‌کنیم
خشم سازمان ملل از اسرائیل؛غزه را تخلیه کنید
«اسفندیار شهیدی» درگذشت
سامانه بارشی کشور را فرا می‌گیرد